۱۳۹۷-۰۹-۱۶

نوشتاری سوررئال از لوئیس بونوئل


یک‌بار در حال خواندن کاغذی بودم که ناگهان فریاد بلندی را از سمت گنجه‌ی لباس‌ها شنیدم. پیژاماهای درجه‌یک من، که تازه هم خریده بودم‌شان، با پرت‌کردن خود به کف اتاق، دسته‌جمعی خودکشی کرده بودند. شوک من وقتی کامل شد که دریافتم درست در همان لحظه داشتم مطلبی می‌خواندم مربوط به آتش‌سوزی عظیمی در انبار بزرگ منسوجات، همان مغازه‌ای که آن‌ها را از آن‌جا خریده بودم. شعله‌ها، یغماگر، کاملا نابودش کرده بودند. آیا ممکن است پیژاماها مرگ برادران‌شان را خوانده، یا آن را حس کرده بودند؟ نمی‌دانم؛ اما حقیقت این است که عاطفه کیفیتی است مربوط به غیرجانداران.


 بونوئلی‌ها؛ نوشته‌های سوررئالیستی لوئیس بونوئل - ترجمه: شیوا مقانلو - نشر چشمه

۱۳۹۷-۰۹-۱۲

معرفی کتاب شبانه‌ها - کازوئو ایشی‌گورو


ابتدا معرفی کوتاهی درباره کازوئو ایشی‌گورو بخوانیم و بعد به معرفی مجموعه داستان شبانه‌ها بپردازیم.

ایشی‌گورو در سال 1954 در ژاپن متولد شد. او در پنج سالگی همراه خانواده به انگلستان مهاجرت کرد. تسلط ایشی‌گورو به فرهنگ و ادبیات انگلستان باعث شده که او را نویسنده‌ای انگلیسی بدانند. ایشی‌گورو یکی از شناخته‌شده‌ترین نویسندگان معاصر انگلستان است؛ و در لیست 50 نویسنده برتر انگلیسی (سال 2008 مجله تایمز) در رده 32 قرار داشته است. کتاب «بازمانده روز» در سال 1989 جایزه بوکر را برای او به ارمغان آورد. ایشی‌گورو هم‌چنین در سال 2017 برنده جایزه نوبل ادبی شد. از میان آثار ایشی‌گورو، رمان‌های بازمانده روز و هرگز رهایم مکن به‌صورت فیلم سینمایی درآمده‌اند. رمان‌های منظر پریده‌رنگ تپه‌ها، هنرمندی از جهان شناور، بازمانده روز، تسلی‌ناپذیر، وقتی یتیم بودیم، هرگز رهایم مکن، غول مدفون و... به فارسی ترجمه شده‌اند.

رمان‌های ایشی‌گورو معمولا از زبان اول شخص روایت می‌شوند و راوی عموما کاستی‌های شخصیتی دارد. در مجموعه داستان «شبانه‌ها» راوی هم‌چنان اول شخص است، اما دیگر به‌مانند راویان رمان‌های ایشی‌گورو از کاستی‌های شخصیتی رنج نمی‌برد. داستان‌های این مجموعه درباره موسیقی و شب هستند. موسیقی، عنصر مشترک همه داستان‌ها، و دلیل ایجاد حوادث آن‌هاست.

این مجموعه از پنج داستان با عناوین: خواننده، زیرورو بشه دنیا دوسِت دارم، تپه‌های مالوِرن، شبانه و نوازنده‌های ویولن‌سل تشکیل شده است. در ادامه نگاهی خواهیم انداخت به داستان نوازنده‌های ویولن‌سل.


موزیسین یک گروه، دوست قدیمی خود را در کافه دیده و درنتیجه به آخرین خاطره مشترک‌شان در تابستان هفت سال پیش می‌اندیشد. تیبور، دوست قدیمی، از یکی از کشورهای بلوک شرق به شهری بی‌نام در ایتالیا آمده تا در زمینه موسیقی کار کند. او با زنی آمریکایی آشنا می‌شود. این زن خود را استاد ویولن‌سل معرفی کرده و رمز و راز کار را به تیبور می‌آموزد. برخوردهای طولانی زن آمریکایی و تیبور منجر به شکل‌گیری رابطه‌ای عاطفی میان آن‌ها می‌شود؛ اما سررسیدن نامزد زن آمریکایی آن رابطه را خراب می‌کند. در نهایت، زن تصمیم به ازدواج می‌گیرد و در نتیجه تیبور نیز به آمستردام می‌رود تا در یک هتل پنج‌ستاره کار کند.



مجموعه داستان شبانه‌ها را علی‌رضا کیوانی‌نژاد ترجمه کرده و به‌همت نشر چشمه منتشر شده است. ترجمه خوب و دقیق کیوانی‌نژاد این کتاب را خواندنی‌تر کرده؛ مخصوصا توضیحات فصل آخر کتاب. ایشی‌گورو در داستان‌ها بسیار از نام‌ها و اصطلاحات موسیقی بهره گرفته و توضیحات مترجم برای فهم دقیق‌تر مجموعه ضروری است.

۱۳۹۷-۰۹-۰۷

معرفی محمدعلی جمال‌زاده




سید محمدعلی موسوی جمال‌زاده در سال 1270 در اصفهان متولد شد و در سال 1376 در ژنو درگذشت. او را پدر داستان کوتاه زبان فارسی و آغازگر سبک واقع‌گرایی در ادبیات فارسی می‌دانند. جمال‌زاده اولین مجموعه داستان‌های کوتاه ایرانی را با عنوان «یکی بود یکی نبود» در سال 1300 منتشر کرد. او هم‌چنین در سال 1965 میلادی، نامزد جایزه نوبل ادبی شد.
جمال‌زاده خود اذعان داشته که از داستان‌نویسی به‌عنوان وسیله‌ای برای جمع‌آوری و حفظ امثال و حکم استفاده کرده است.


داستان کباب غاز
این داستان بر اساس مثل «از ماست که بر ماست» نوشته شده است. جمال‌زاده در این داستان، نگاهی انتقادی به قشر کارمندان اداری آن دوره دارد؛ و آن‌ها را جماعتی بی‌سواد و ناآگاه تصویر می‌کند. همانند دیگر آثار جمال‌زاده، در کباب غاز نیز با زبانی عامیانه و لحنی طنزگونه و صمیمی مواجه‌ایم. عامیانه‌نویسی، استفاده از مترادف‌ها، ضرب‌المثل‌ها، تشبیه و استعاره و اطناب و درازگویی از ویژگی‌های نثر این داستان محسوب می‌شوند. در این حکایت، استفاده فراوان صفت مفعولی به‌جای فعل نیز به‌چشم می‌آید. کباب غاز، داستانی لطیفه‌مانند بوده و پایانی غیرمنتظره و شگفت‌انگیز دارد.
جمال میرصادقی در کتاب داستان‌نویسان نام‌آور ایران، درباره این داستان نوشته است:
«در این داستان، که به‌صورت من‌روایتی یا تک‌گویی بیان شده، با آدمی طرف هستیم که با بیانی عامیانه و طنزآمیز و گاه خنده‌آور و هجوکننده ماجرای خاطره‌ای را نقل می‌کند. داستانی حادثه‌پردازانه، که هدف نویسنده آن بیش‌تر انتقاد اجتماعی است.»

درون‌مایه: پرهیز از دروغ‌گویی و دورویی؛ چرا که منجر به سرشکستگی و رسوایی می‌شوند.
پی‌رنگ: راوی به‌دلیل ارتقای شغلی در شرکت، همکارانش را به‌صرف کباب غاز به خانه‌اش دعوت کرده است. آن‌ها ظرف پذیرایی کم دارند و خرافاتی بودن زن راوی مانع از اجاره ظرف می‌شود. در نتیجه، مهمان‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند. حواس‌پرستی و تهیه تنها یک غاز، راوی را به دردسر می‌اندازد. تا این‌که سروکله جوان دیلاقی که فامیل دور راوی است، پیدا می‌شود. راوی و مصطفی، آن جوان دیلاق، نقشه‌ای می‌چینند تا مانع از خورده‌شدن غاز توسط مهمانان روز اول شوند؛ اما نقشه‌شان با شکم‌پرستی مصطفی به‌هم می‌ریزد.
زاویه دید: اول شخص
اوج داستان: به نیش کشیده‌شدن بال غاز توسط مصطفی و حمله مهمانان به آن!
فضا: خانه راوی
کشمکش‌ها: کشمکش فیزیکی میان راوی و مصطفی در پایان داستان
شخصیت‌ها:
شخصیت اصلی: مصطفی
شخصیت‌های فرعی: راوی همسر و همکاران او
به‌نظر می‌رسد مصطفی در طول داستان شخصیتی پویا باشد؛ اما درنهایت دوباره به ذات ساده‌لوح خود بازمی‌گردد و دیگر اثری از تغییر و پویایی در آن نمایان نیست.
پایان‌بندی: همان‌گونه که اشاره شد؛ داستان، پایانی غیرمنتظره و شگفت‌انگیز دارد. نقشه راوی و مصطفی شکست خورده، و مصطفی از خانه بیرون رانده می‌شود. راوی، که کباب غاز را از دست داده، متوجه می‌شود یک‌دست لباس نو نیز بر تن مصطفی مانده و از دست رفته است!




با بهترین کتاب‌های ادبیات داستانی آشنا شوید.

۱۳۹۷-۰۹-۰۶

معرفی کازوئو ایشی‌گورو



ایشی‌گورو در سال 1954 در ژاپن متولد شد. او در پنج سالگی همراه خانواده به انگلستان مهاجرت کرد. تسلط ایشی‌گورو به فرهنگ و ادبیات انگلستان باعث شده که او را نویسنده‌ای انگلیسی بدانند. ایشی‌گورو یکی از شناخته‌شده‌ترین نویسندگان معاصر انگلستان است؛ و در لیست 50 نویسنده برتر انگلیسی (سال 2008 مجله تایمز) در رده 32 قرار داشته است. کتاب «بازمانده روز» در سال 1989 جایزه بوکر را برای او به ارمغان آورد. ایشی‌گورو هم‌چنین در سال 2017 برنده جایزه نوبل ادبی شد. از میان آثار ایشی‌گورو، رمان‌های بازمانده روز و هرگز رهایم مکن به‌صورت فیلم سینمایی درآمده‌اند. رمان‌های منظر پریده‌رنگ تپه‌ها، هنرمندی از جهان شناور، بازمانده روز، تسلی‌ناپذیر، وقتی یتیم بودیم، هرگز رهایم مکن، غول مدفون و... به فارسی ترجمه شده‌اند.
رمان‌های ایشی‌گورو معمولا از زبان اول شخص روایت می‌شوند و راوی عموما کاستی‌های شخصیتی دارد. در مجموعه داستان «شبانه‌ها» و داستان «نوازنده‌های ویولن‌سل» (که داستان مورد بحث ما در این‌جاست) راوی هم‌چنان اول شخص است، اما دیگر به‌مانند راویان رمان‌های ایشی‌گورو از کاستی‌های شخصیتی رنج نمی‌برد.


نوازنده‌های ویولن‌سل
این داستان از مجموعه «شبانه‌ها» انتخاب شده‌است. این مجموعه با ترجمه علی‌رضا کیوانی‌نژاد و به‌همت نشر چشمه در ایران منتشر شده است. داستان‌های این مجموعه درباره موسیقی و شب هستند. موسیقی، عنصر مشترک همه داستان‌ها، و دلیل ایجاد حوادث آن‌هاست.
در داستان نوازنده‌های ویولن‌سل با روایتی ساده و خطی مواجه‌ایم؛ و خبری از پیچیدگی‌های فرمی و زبانی نیست. هنگام مطالعه رمان‌های ایشی‌گورو نظر شخصی- با اطناب و درازگویی مواجه بودم؛ و ردپای این مسئله را در داستان‌های کوتاه او نیز حس می‌کنم.

درون‌مایه: ردپای موسیقی در زندگی، و آشنایی‌های سطحی که به روابط پیچیده‌تری می‌انجامند.
پی‌رنگ: موزیسین یک گروه، دوست قدیمی خود را در کافه دیده و درنتیجه به آخرین خاطره مشترک‌شان در تابستان هفت سال پیش می‌اندیشد. تیبور، دوست قدیمی، از یکی از کشورهای بلوک شرق به شهری بی‌نام در ایتالیا آمده تا در زمینه موسیقی کار کند. او با زنی آمریکایی آشنا می‌شود. این زن خود را استاد ویولن‌سل معرفی کرده و رمز و راز کار را به تیبور می‌آموزد. برخوردهای طولانی زن آمریکایی و تیبور منجر به شکل‌گیری رابطه‌ای عاطفی میان آن‌ها می‌شود؛ اما سررسیدن نامزد زن آمریکایی آن رابطه را خراب می‌کند. در نهایت، زن تصمیم به ازدواج می‌گیرد و در نتیجه تیبور نیز به آمستردام می‌رود تا در یک هتل پنج‌ستاره کار کند.
زاویه دید: اول شخص (در بخش‌هایی از داستان که به مرور خاطره می‌پردازد، دانای کل داریم.)
فضا: شهری بی‌نام در کشور ایتالیا.
کشکمش: کشمکش ذهنی تیبور در نبرد غرور و کنجکاوی و علاقه نسبت به زن آمریکایی کشمکش عاطفی میان تیبور و زن آمریکایی.
شخصیت‌ها:
شخصیت اصلی: تیبور، نوازنده ویولن‌سل، که شخصیتی پویا است.
شخصیت‌های فرعی: زن آمریکایی فابیان جیان‌کارلو ارنستو





۱۳۹۷-۰۹-۰۲

مجموعه شعر «با من تبرخورده از بهار نگو» به چاپ دوم رسید


 مجموعه شعر با من تبرخورده از بهار نگو


مجموعه شعر «با من تبرخورده از بهار نگو» با لطف خوانندگان و مهربانی اهالی شعر به چاپ دوم رسید. چاپ دوم این کتاب تا نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران سال 98 آماده و تقدیم خواهد شد. این کتاب از سوی نشر آنیما و استاد حامد ابراهیم‌پور منتشر و روانه بازار کتاب کشور شده است.


از طریق لینک زیر می‌توانید بیش‌تر با مجموعه «با من تبرخورده از بهار نگو» آشنا شوید:

رحمان نقی‌زاده