2015-04-30

نداشتی؟؟


تمام ِ دخترها، باید شعری داشته باشند
که برای‌شان نوشته شده؛
حتی اگر مجبور شویم، این دنیای لعنتی را
برای این‌کار، سروُته کنیم.

• ریچارد براتیگان

پ‌ن: برای ِ خاطر ِ پرستوها { http://www.1-g.org/2014/11/blog-post_15.html }

میدنایت این نیویورک


Paul: Nostalgia is denial - denial of the painful present... the name for this denial is golden age thinking - the erroneous notion that a different time period is better than the one one's living in - it's a flaw in the romantic imagination of those people who find it difficult to cope with the present. [Midnight in Paris +]

اگه می‌شد انتخاب کرد، من یکی از ساکنین دهه نود نیویورک بودم! نیویورک دهه نود، گلدن ایج ِ اتوپیای ِ منه! موبایل رایج نیست و قرارها با پیجر و تلفن خونه منعقد میشن و مقل این‌روزها همیشه در دسترس نیستی. هنوز کتاب و مطالعه جاش رُ به اینترنت نداده. لباس‌ها گشادترن و مصیبت لباس‌های تک‌سایز و چسبان، دامن ما طفلکی‌های تپل رُ نگرفته! و از همه مهم‌تر هنوز سیگار به ناهنجار تبدیل نشده و همه‌جا همه‌کس سیگار می‌کشن. میشه سینما رفت، تئاتر رفت، رستوران بود و ... و باز سیگار کشید.

این روزها درگیر فیلم‌ها و آهنگ‌های دهه نود شدم. کاش کاش کاش می‌شد انتخاب کرد.

2015-04-28

فروردین ِ هزار وُ سی‌صد وُ نود وُ چهار


سال 94 رُ با دو میلیون تومن تو حسابم شروع کردم که در نوع خودش بی‌سابقه بود! از دیگر دست‌آوردهای سال 94 رفاقتی بود که از دل شراکت سالم بیرون آوردیم! نوشت‌افزارهای زیادی هم برای سال 94 خریدم، به این امید که سال ادبی پرباری پیش‌رو داشته باشم! در همین راستا کتاب‌های «سماع کلمات» کاظم نظری بقا، «توتم و تابو» زیگموند فروید و «سمفونی مردگان» عباس معروفی رُ خریدم. و کتاب سماع کلمات رُ به‌عنوان اولین کتاب کاغذی سال 94 خوندم. خیلی اتفاقی آلبوم «برای ِ اولین بار» احسان خواجه‌امیری که مربوط به سال 84 بود رُ بعد از 10 سال پیدا کردم و خریدم! کیف جیبی و پیکسل با طرح گرگ سفارش دادم و خانم مریم بهرامی زحمتش رُ کشید. دامنه «عقاید یک گرگ» رُ برای یک‌سال دیگه هم تمدید کردم. با 10 هزار تومن از رویای «میثم آزاد» حمایت کردم {شما هم حمایت کنید +}. مهم‌ترین دغدغه فروردین‌ماه، انتخاب و خرید گوشی بود. بالاخره بعد از مدت‌ها تحقیق و تفحص و انتظار برای واریز حقوق و غیره، موفق شدم با کمک پیام، گوشی سونی اکسپریا Z2 بخرم. به یاد دوران کودکی و نوجوانی فیلم «جومانجی» رُ دیدم. بعد هم در راستای دهه نودی شدن، فیلم Heat رُ دیدم. اینستاگرام رُ دوباره راه انداختم {+} و آخرسر این‌که، این اواخر فقط منتظر بودم فروردین تموم بشه؛ تا اردی‌بهشت چه زاید باز!

2015-04-26

آن یک دلیل ِ نماندن


«یه موقعی یه‌نفر بهم گفت: نذار به‌چیزی وابسته بشی، که اگه حس کردی در تنگنا قرار گرفتی، نتونی در عرض سی ثانیه ولش کنی.»*
زمانی، به‌جایی می‌رسی که می‌بینی: ئه، چقدر دل کندن از آدم‌ها برایت آسان شده است. هزار دلیل ِ ماندن هست وُ تو باز دنبال آن یک دلیل ِ نماندن‌ای. می‌گفت: «رفتن دلیل نمی‌خواهد؛ بهانه‌های ماندن که تمام شود، کافی‌ست.»** اما گاهی منتظر هم نمی‌مانی که بهانه‌های ماندن تمام شود؛ می‌روی که نمانده باشی. و من ام‌روز، همان‌جا ایستاده‌ام؛ لبه‌ی پرت‌گاه ِ رفتن‌های لاجرم. جایی که مرز بینِ اولین وُ آخرین نگاه آن‌قدر باریک است، که به صفر میل می‌کند. سی ثانیه زمان کافی‌ست که بروم و فراموش کنم، اما... . اما جای آدم‌ها را در زندگی‌ام وسیله‌ها گرفته‌اند. می‌ترسم اگر در تنگنا افتادم، نتوانم از وسیله‌ها دل بکَنَم. کتاب‌ها دلیل اصلی پابستگی و وابستگی‌ام شده‌اند. به کتاب‌خانه‌ام که نگاه می‌کنم، دلم می‌خواهد تا ابد در همان اتاق بمانم.
باز هم در نوشتن به‌جایی رسیدم که پای کلمات در احساس‌نگاری لنگ می‌شود. فقط خواستم بگویم، آدم‌ها دیگر نقشی در زندگی‌ام ندارند؛ من مانده‌ام و کتاب‌ها و سی‌دی‌ها و عکس‌ها و دفترها و ...، و هنوز امیدوارم روزی چنان قدرت پیدا کنم، که بتوانم تنها خودم را در سی ثانیه بردارم و فرار کنم.

* رابرت دنیرو چشم‌درچشم آ‌ل‌پاچینو نشسته بود و می‌گفت. { + }

** نقل‌به‌مضمون از گودر. 

لیست کتاب : نمایشگاه کتاب سال نود ُ چهار



بالاخره به روزهای آغاز فعالیت ِ نمایشگاه کتاب ِ تهران در سال نود ُ چهار نزدیک شدیم و بنا به سنت چند ساله‌مان، برای سال پنجم، با کمک دوستان ِ جوامع مجازی، لیست کتابی را جهت راهنمایی کسانی که می‌خواهند مجبوب‌ترین و بهترین کتاب‌ها را تهیه کنند، آماده می‌کنیم. این لیست تا روز شروع نمایشگاه، چندبار به‌روز خواهد شد. شما هم اگر کتاب خوبی خوانده‌اید و می‌خواهید با دوستان‌تان به اشتراک بگذارید، با این فرم (نام کتاب - نویسنده - مترجم - ناشر - سایر توضیحات) در کامنت‌ها بنویسید. دوستانی هم که خودشان کتاب چاپ‌شده‌ای دارند، بنویسند تا ابتدای لیست معرفی شود. اگر امکانش فراهم شود، سعی می‌کنیم با نویسندگان هم هماهنگ کنیم تا در زمان خاصی در نمایشگاه حضور داشته باشند. برای شروع لیستی را که سال پیش تهیه کرده بودیم را ببینید: «لیست کتاب سال نود ُ سه»



1.     جن زیبایی که از پترا آمد - علی کرمی - نشر افکار
2.     پیاله‌ای چای بنوش - علی کرمی - نشر نون
3.     بازی‌های من و شانس عزیزم - علی کرمی - نشر نون
4.     تنهایی من کرگدنی‌ست که تو را دوست دارد - علی بلیغی - نشر هنگام
5.     مرگ و چند داستان دیگر - رومن گاری - سمیه نوروزی - چشمه
6.     اوضاع در ارتفاعات کلیمانجارو روبه‌راه است - رومن گاری - سمیه نوروزی - چشمه
7.     قلابی - رومن گاری - سمیه نوروزی - چشمه
8.     از این سلانه مُردن - آیدین پورضیایی - کتاب کوله‌پشتی
9.     آدلف - بنژامین کنستان - مینو مشیری - نشر ثالث
10.کتاب غم - پوریا عالمی - نشر مشکی
11.ی - حسین جنتی - فصل پنجم
12.اعتصاب غذا چه خوشمزه بود - علی کریمی کلایه - شانی
13.منتخبی از شعرهای شاد - فاطمه اختصاری - نیماژ
14. چهار - مجتبا صادقی - آسا
15. زندگی خانه‌ای اجاره‌ای است - علیرضا طالبی‌پور - بوتیمار
16. شعر قفس - علیرضا روشن - نشر نون
17. نافرمانی بدنی - علیرضا آدینه - نیماژ
18. سرباز بی‌همدرد خون آلود - حامد یعقوبی - فصل پنجم
19. خدمتکار و پروفسور - یوکو اوگاوا - کیهان بهمنی - آموت
20. عینکو - زهرا فخرایی - حوض نقره
21. داستان‌های غریب، مردمان عادی - محمدعلی علومی - نشر افکار
22. کشوری با دکمه‌های باز - روزبه سوهانی - انتشارات نصیرا
23. از نامت چند حرف کبود به دهانمان پس دادند - روزبه سوهانی - مروارید
24. تاریخ روانشناسی نوین - نویسنده؟ - علی‌اکبر سیف - فروزش
25. هنر عشق ورزیدن - اریک فروم - پوری سلطانی - مروارید
26. نئوگلستان - پدرام ابراهیمی - نشر چرخ (چشمه)
27. غرور دیوار - حجت فرجی - انتشارات هزاره ققنوس
28. آدم‌های عوضی - پوریا عالمی - مروارید
29. از هرنظر، بی‌ضرر - پوریا عالمی - نشر آمه - دو جلد
30. پنجره زودتر می‌میرد - پوریا عالمی - نشر علم
31. نیم‌ساعت قبل از ساعت هفت - پوریا عالمی - نشر مولف
32. جاده آویشن - محمد درودگری - بوتیمار
33. خاطرات سوگواری - رولان بارت - محمدحسین واقف - حرفه هنرمند
34.  ادبیات چیست؟ ژان پل سارتر - انتشارات نیلوفر
35. استانبول - اورهان پاموک - نیلوفر
36. مجموعه داستان‌های کوتاه - کافکا - نیلوفر
37. شعر زنان جهان - حسن‌زاده - نگاه
38. و نیچه گریه کرد - اروین یالوم - نی
39.  روح پراگ - کلیما - نی
40. متن‌هایی برای هیچ - ساموئل بکت - نی
41.  مرد داستان‎فروش - یوستین گوردر - کتابسرای تندیس
42. فراموشکاری - فروید - کتابسرای تندیس
43. راز فال ورق - یوستین گوردر - مرکز
44. هنر رمان - میلان کوندرا - قطره
45. رویاها - یونگ - قطره
46. خاطرات صددرصد واقعی یک سرخپوست پاره وقت - شرمن الکسی - افق
47. الفبای شهروند خوب - برتراند راسل - افق
48. گفت‌وگوهای اوریانا فالاچی - غلامرضا امامی - افق
49. زندگی نو - اورهان پاموک - ققنوس
50. در انتظار گودو - ساموئل بکت - ققنوس
51. عقاید یک دلقک - هاینریش بل - چشمه
52. مردی بدون وطن - کورت ونه‌گات - چشمه
53. نام من سرخ - اورهان پاموک - چشمه
54. افق - پاتریک مودیانو - چشمه
55. تصادف شبانه - پاتریک مودیانو - چشمه
56. تمدن و ملالت‌های آن - فروید - ماهی
57. مجموعه داستان‌های کوتاه فلانری اوکانری - آموت
58. اصول نقد ادبی - ریچاردز - علمی و فرهنگی
59. غلط ننویسیم - نجفی - مرکز نشر دانشگاهی
60. اتحادیه ابلهان - جان کندی تول - به‌نگار
61. نوشتار درمانی - ژیلی بولتون - دانژه
62. روزنامه پاکستان - سید امیرسادات موسوی - انتشارات سوره مهر
63. گیرنده شناخته نشد - کاترین کرسمن تایلیور - ماهی
64. روان‌های روشن - غلامحسین یوسفی - سخن
65. در آسمان شرط‌بندی می‌کنند - حمیده عمویی - بوتیمار
66. گفته‌ها - ابراهیم گلستان - بازتاب‌نگار
67. عیش مدام - ماریو بارگاس یوسا - نیلوفر
68. پوست انداختن - کارلوس فوئنتس - آگه
69. بالاخره یه روز قشنگ حرف می‌زنم - دیوید سداریس - چشمه
70. چهره پنهان حرف - یدالله رویایی - نگاه
71. زیباشناسی سخن پارسی - میرجلال‌الدین کزازی - ماد
و در آخر، از این لینک می‌توانید مجموعه شعر «برای ِ خاطر ِ پرستوها» را دانلود کنید!


پ‌ن: اگر کتابی از دوستان جا ماند، عذرخواهی می‌کنم. سال ِ ادبی پرباری داشته باشید!

لیست را دانلود کنید 

2015-04-19

معرفی وب‌سایت‌های مرتبط با ادب، فرهنگ و هنر




 چند وقت پیش دنبال جایی می‌گشتم که لیستی از سایت‌های ادبی رو قرار داده باشه، که متاسفانه پیدا نکردم و مجبور شدم تک‌به‌تک بی‌افتم دنبال‌شون یکی‌یکی پیدا کنم. به‌خاطر همین ام‌روز تصمیم گرفتم که چند وب‌سایتی که در این زمینه‌ها فعالیت می‌کنن رُ این‌جا بنویسم تا اگر کسی علاقه‌مند بود، به زحمت نیفته. اگر شما هم سایت دیگه‌ای سراغ دارید، لطفن بنویسید که به لیست اضافه کنم. و حرف آخر این‌که فرصت نکردم درباره تک‌تک سایت‌ها توضیح بنویسم؛ این سایت‌ها «درباره ما» دارن و خیلی خوب خودشون رُ معرفی کردن!

1.     دوشنبه : گزیده جستارها و رویدادهای ادبی { 2Shanbe.ir }
2.     قفسه : شبکه اطلاع‌رسانی کتاب { Qafaseh.com }
3.     ایب‌نا : خبرگزاری کتاب ایران { Ibna.ir }
4.     نیلوفر : جستارهایی درباره فرهنگ و زندگی { neeloofar.org }
5.     نوف : سایت ادبی نوشین شاهرخی { Noufe.com }
6.     هنر آنلاین : خبرگزاری هنر ایران { HonarOnline.ir }
7.     هشتاد : گاهنامه ادبی - هنری { Hashtaad.com }
8.     کوچه‌ها : از تاریخ، فرهنگ، هنر { Koocheha.com }
9.     داستانک : مجموعه داستان‌های کوتاه معاصر و نویسندگان جوان { Dastanak.ir }
10.   آوانگارد : تارنمای هنر و اندیشه { Avangardsite.ir }
11.   انجمن رمان 51 { 51na.net }
12.   مجله سینما رو {Cinemaro.ir  }
13.   نشر ناکجا {naakojaa.com  }
14.   سرخ و سیاه : هنر، ادبیات و نظریه { Sorkhosiah.com }
15.   راهک : راهنمای کتاب { Raahak.com }
16.   آنتروپولوژی : انسان‌شناسی و فرهنگ {  anthropology.ir}
17.   نشر نوگام {nogaam.com  }

2015-04-16

سماع ِ کلمات : اولین کتاب‌خوانی ِ 1394



کمافی‌السابق نقد علمی و محتوایی در توان من نیست؛ و صرفن با این یادداشت‌ها، مشق ِ نوشتن می‌کنم. از لحاظ ظاهری، کتاب‌هایی که نشر محقق اردبیلی منتشر می‌کند همه خوش‌جلد هستند و این کتاب هم از این قاعده مستثنی نیست و همان‌طور که در تصویر مشخص است، طرح جلد جالبی دارد. اما برخلاف این طراحی خوب، ویراستاری کتاب چنگی به دل نمی‌زند و اشتباهات نگارشی و املایی فراوان در متن کتاب به‌چشم می‌خورد.

«سماع ِ کلمات» سومین دفتر از مجموعه مقالات ادبی و نقد شعر است. کتاب از سه بخش تشکیل شده است: در بخش اول، تدوین و تحلیل نظریات ادبی شاعران معاصر پیشرو (نیما، شاملو، اخوان، فروغ و سهراب) ارائه شده است. در بخش دوم، مقالات و نقدهای دفاتر شعر برخی از شعرای دیگر آورده شده و بخش سوم، یادداشت‌ها و نقدهای سایر منتقدین بر آثار بقا است.

بخش اول این مجموعه را که می‌خواندم، دائم چنین به‌نظرم می‌رسید که انگار یک دانشجوی ادبیات مجبور بوده است در مورد مطلبی مقاله بنویسد. چند رفرنس از کتاب‌خانه‌ی دانشکده‌شان بگیرد و تمام مقاله را فقط نقل‌قول کند، بی‌که مطلبی را به آن بی‌افزاید یا نقدی از جانب خودش بنویسد. تمام مقالاتِ بخش اول همین‌گونه نوشته شده‌اند. پیش‌تر که رسیدم، در ابتدای فصل سوم، نقدی از آیدین ضیایی بر مجموعه‌ مقالات و نقد شعرهای کاظم نظری خواندم که با من هم‌نظر بود. البته که ضیایی با ادبیاتی شکیل‌تر و توصیفی بهتر به این مسئله اشاره کرده، و این ارجاعات و نقل‌قول‌های  فراوان را ناشی از رخوت حاکم بر سیستم آموزشی آکادمیک کشور دانسته بود.

در این‎جا پاراگرافی از کتاب را بی آن‌که دخل و تصرفی در نگارش آن داشته باشم، نقل می‌کنم:
«نوآوری چیزی نیست جز گشودن پنجره‌ای آفتابی به ساختمان زبان گریز از مرکز زبان معمول و همچنین حوزه‌ی مغناطیسی فراگیر زبان بزرگان و نام آوران شعر و دست یافتن به زبانی شخصی در گرو درک درست از مقوله‌ی زبان و معرفت زبانشناسی است.»


با همه‌ی این تفاسیر و گفته‌ها، مطالعه این کتاب برای علاقه‌مندان به ادبیات خالی از لطف نخواهد بود. بی‌انصافی‌ست اگر نگویم که از همین نقل‌قول‌ها و ارجاعات مطرح‌شده در کتاب چیزهای زیادی یاد گرفتم. سماع ِ کلمات، مجموعه مقاله و نقد شعرِ کاظم نظری بقا، را نشر محقق اردبیلی منتشر کرده است. 

ماراتن ِ واماندن و نرسیدن


دونده‌ی دو استقامت، خسته، بی‌سیگار؛ نشسته است در خیلی مانده به خط پایان. خسته از رفتن‌ها وُ همیشه نرسیدن‌ها، نشسته است منتظر، که این‌بار، پایان به او برسد؛ شاید. 

2015-04-11

کافی‌ست چشم‌های‌ت را ببندی


شب بود وُ سکوت ِ شب. حال ِ آن شب‌م طوری بود که سکوت برای‌م تداعی ِ وحشت ِ مرگ بود. آن وقت شب پناه‌گاهی نبود جز موسیقی. از روی عادت پلی‌لیست ترانه‌های فارسی را انتخاب کردم. چند ترانه بعد، حس کردم چیز عمیق‌تری نیاز دارم و پلی‌لیست ترانه‌های ترکی‌ام را پلی کردم. باز هم جای ِ خالی چیزی را حس می‌کردم که با این ترانه‌ها پر نمی‌شد. چیزی می‌خواستم که کلمات‌ش را نفهم‌ام؛ تنها حس کنم، حس خواننده چیزی‌ست که ام‌شب در درون‌م می‌گذرد. گذشت، اما این کلمات ِ نامفهوم ِ خارجی هم درمان نبودند. رسیدم به موسیقی‌های بی‌کلام ولیکن باز همان بودم، که از سرآغاز ِ شب از آن‌خودم فراری بودم. خلاصه‌اش این‌که آخرسر، پناه بردم به سکوت، همان آخرین سنگر ِ صاحبان ِ حال‌های دیگرگون، و خودم را با دست‌های خودم اسیر ِ این دور باطل کردم. دوباره سکوت بود وُ شب، و مرگ، که پشت ِ پنجره اتاق سوسو می‌زد. 


2015-04-10

و اما بوسه


مرا به او ببوسانید؛ شخصن مرا نمی‌بوسد.
*
عنوان ِ مقاله:
«راهکارهای افزایش جهانی نرخ ِ بوس»
*
همایش ِ «برون‌رفت از پوسیدگی و تجلی دیگرباره‌ی ِ بوسیدگی در مقیاس ِ منطقه‌ای»

2015-04-07

باز هم نگاه کن، عاشق ِ دوبیتی‌ام



سیاهی موهاش
مثنوی‌مثنوی می‌ریخت روی سینه‌اش وُ
سپید می‌شد!

لب‌هاش
غزل بود، که می‌خندید.

از هجوم ِ هیجانِ نوازشِ اندامش
قافیه
وزن می‌باخت وُ
ترانه
به‌زانو می‌نشست.

و من
میانِ این همه شعر و ترانه و آهنگ
- سال‌ها گذشته است اما -
هنوز
حریصِ چشمانش،
آن
زیباترین دوبیتی‌ام. 

• رحمان نقی‌زاده گرمی

2015-04-05

گاهی آدمی خودْ اتفاقی‌ست، که مدام می‌افتد


روزهایی هست، که در زندگی اتفاقی برای نوشتن نمی‌افتد؛ و این  خودْ اتفاق ِ نامبارکی‌ست.

2015-04-03

گفتم: «بمان». نماند


می‌دانم
کوله‌ام سنگین و دلم غم‌گین است؛
اما تو دلواپس نباش!
بهار بانو
نیامدم که بمانم...

تمام ِ جاده‌های جهان را
به‌جست‌ُجوی ِ نگاه ِ تو آمده‌ام
- پیاده -
باور نمی‌کنی؟

حالا بگو
در این تراکم ِ تنهایی
مهمان ِ بی‌چراغ نمی‌خواهی؟


• یغما گلرویی : گفتم بمان! نماند...