2015-05-29

بودن : یرژی کاشینسکی



مطالبی که مترجم، در مقدمه درباره‌ی کاشینسکی نوشته، و ترجمه کرده است، باعث شد به‌این فکر بی‌افتم که چرا تا ام‌روز نوشته‌ای از این نویسنده را نخوانده‌ام. کاشینسکی در «بودن» دنیای طنزآلودی خلق کرده است، که در آن سیاست‌‌مردان و سیاست بین‌الملل را به‌سخره می‌گیرد! البته این ظاهر کار است و عمیق‌تر اگر که نگاه کنیم، سیاست‌پیشه‌گانِ «بودن» را می‌توان به اکثر مردمِ ام‌روز تعمیم داد. آن‌چه که ما در روابط‌مان با دنیای پیرامون انجام می‌دهیم، در «بودن» طنز-طور به‌نقد کشیده شده است. این‌که کاشینسکی از سیاست‌مردان برای بیان دیدگاه‌ش استفاده کرده، شاید ریشه در گذشته خودش و سرگذشت‌اش داشته باشد. «بودن» ادبیات روان و صیقل‌خورده‌ای دارد، و می‌شود کل کتاب را یک‌جا و با لذت خواند؛ و خسته نشد. این رمان مصداق عینی «کم گوی و گزیده‌گوی چون دُر» است! تا زمانی که کتاب را تمام نکرده بودم، یا به‌قول «جان برکهام» زمین نگذاشته بودم، معنای این جملاتِ برکهام در «ساتردی‌ریویو» را نمی‌فهمیدم: «تا زمانی که کتاب را زمین نگذاشته‌اید، درنمی‌یابید تصویرمان در آینه‌ی کاشینسکی چقدر تکان‌دهنده است... این کتاب هم‌چون یک اثر هنری جاودان خواهد ماند.» و سخن آخر در این بخش این که، اگر از خواندن این کتاب لذت بردید، شاید خواندن «مردی با کبوتر» رومن گاری هم برای‌تان خالی از لطف نباشد. { http://goo.gl/RBW0J7 }

«بودن» ماجرای مرد چهل ساله‌ای‌ست که اندکی از لحاظ ذهنی مشکل دارد. «چنس» از کودکی در خانه‌ی پیرمرد ثروت‌مندی بزرگ شده و چیزی از دنیای خارج از خانه نمی‌داند. تنها پل ارتباطی او با دنیا، تلویزیون است، که چنس مشتاقانه تمام برنامه‌ها را دنبال می‌کند و همین مسئله بعدها در مواجهه‌اش با دنیای بیرون و آدم‌های جدید، به‌کمک‌اش می‌آید. تا جایی که چنسِ بی‌سواد و کم‌توان ذهنی، فقط با چیزهایی که از تلویزیون یاد گرفته است، در عرض چهار روز سرمایه‌دار، مشاور رییس‌جمهور ایالات متحده و سخنرانی زبده می‌شود، که رسانه‌های دنیا برای یک لحظه سخنرانی‌اش سر و دست می‌شکانند! ماجرای کتاب از آن‌جایی آغاز می‌شود که با مرگِ پیرمرد، چنس مجبور می‌شود باغ و خانه امن‌اش را رها کند و از خانه بیرون بیاید...

به‌نظرم بخش «درباره کاشینسکی» و پشت‌جلدِ کتاب، به یک ویراستاری مجدد نیاز دارند.

بودن ِ یرژی کاشینسکی را نشر آموت، با ترجمه‌ی مهسا ملک‌مرزبان منتشر کرده است.